|
چند نکته برای دوستان علاقه مندم به امر برنامه سازی نوین 1- برنامه خوب چه برنامه ای است ؟ برنامه خوب برنامه ای است که به نیاز مخاطب پاسخ گوید برنامه ای خوب است که کمترین آزار را برساند ، این نظریه ای است که اولین بار برای تلویزیون هم مطرح شد 2- نیازهای مخاطب چیست؟ اطلاعات و سرگرمی 3- برنامه در مخاطب چه احساسی بوجود می آورد ؟ آرامش ، لذت و اعتماد 4- تغییر در رادیو مهم است یا ثبات ؟ در رادیو ثبات مهم است مثل خبر 14 . تغییر باید در دل برنامه باشد برنامه های کلامی : 5- فیچر :یکی از برنامه های کلامی است که بین رئال و داستان است که برنامه ای کوتاه با ا جزای ریزتر است . موسیقی ، کلیپ ، وکس پاپ و افکت می تواند داشته باشد . این برنامه می تواند در دل یک مجموعه برنامه پخش شود . ( در برنامه های خبری ، مجله ای و تاک شو اجرا می شود ) فیچر در مورد یک حادثه اجتماعی است و سوژه ای مردم پسند دارد و مردم باید در مورد آن اطلاعات دارند و می خواهند اطلاعات بیشتری داشته باشند ، سپس شما این اطلاعات را انتخاب می کنید و حالت داستانی به آن می دهید . مدت فیچر 15-5 دقیقه است و مجری دارد
6- مینی فیچر : مدت مینی فیچر تا 5 دقیقه است ، عناصر ریزتر و خاص تر دارد و بیشتر در بولتن های خبری استفاده می شود بیشتر جنبه اطلاعاتی دارد ، مجری دارد و در آن موسیقی کمتری استفاده می شود . 7- بیل بورد : ساختار آن مانند فیچر است ولی مدت آن بیشتر از 15 دقیقه است . بیشتر جنبه تجاری دارد و در رادیو های تجاری استفاده می شود ، شکل مستقل دارد ، مجری دارد و مدت آن بین 30-15 دقیقه است 8- مستند : در مستند نگاه شما تابع عقاید شماست و نظر می دهید . از تخیل خبری نیست و کاملا واقعی است . در کار مستند موسیقی بداهه نوازی است . یک موضوع دارد که آن موضوع را می توان به شیوه های مختلف مثل : گزارش ، کلامی ، نمایشی یا ترکیبی ارائه کرد به شرط اینکه ایده برنامه ساز در آن دخیل باشد . ( ایده و ابراز عقیده + موضوع = مستند ) پخش تصاویری از 11 سپتامبر برنامه factual است ولی اگر در مورد آن برنامه بسازیم و عقیده خودمان را در آن مطرح کنیم و این تصاویر را نشان دهیم می شود مستند . عنصری به نام صدای شاهد وجود دارد که در فیچر و مستند مشترک است : اگر قبل و بعد از این صدا تفسیر یا گفتاری تحلیلی باشد می گوئیم صدای شاهد اما اگر به صورت مستقل برود ، صدای شاهد نیست . صدای شاهد فیچر از سر صحنه ضبط شده است . این صدا از صداهای دیگر در برنامه قابل تشخیص است صدای شاهد در فیچر از بسته های خبری مهمتر است و اگر از برنامه حذف شود برنامه مختل می شود . اگر از فیچر در برنامه های مجله ای استفاده شود در اول برنامه استفاده می کنند . برنامه های مجله ای رادیویی ترکیبی از فیچر و میزگرد است . 9- بحث و گفتگو در برنامه های خبری ، مجله ای و تاک شو قابل اجراست . 10- بولتن های خبری فقط در برنامه های خبری قابل اجراست . 11- نمایش در برنامه های مجله ای و تاک شو قابل اجراست . 12- برنامه های گفتاری در برنامه های مجله ای و تاک شو قابل اجراست . 13- تاک شو : در تاک شو مهمان فقط با مجری صحبت می کند و مردم می شنوند یا مهمان مورد سوال مردم قرار می گیرد و جواب می دهد و مجری فقط بحث را هدایت می کند . تفاوت تاک شو با بقیه بحث ها در این است که : 1- تاک شو مشارکت بیشتری را می طلبد ولی در میزگرد این مشارکت نیست توده مردم حضور ندارند و سطح مردم ( مخاطبان و شنوندگان برنامه ) بیشتر است. 2- افراد در تاک شو گزیده تر هستند و با دقت بیشتری دعوت می شوند. 3- مجری تاک شو و میزگرد تفاوت دارد کسی که تاک شو را اجرا می کند مثل میزگرد طرح موضوع می کند ولی در بحث شرکت نمی کند و فقط عامل ارتباط است ، کمترین میزان کلام را در تاک شو مجری می گوید و سر حرف را باز می کند. در میزگرد اگر مجری کارشناس باشد می تواند ابراز عقیده کند 4- در تاک شو مجری جرقه بحث را می زند همیشه کنترل نامرئی روی کارشناس و مهمانان وجود دارد هیچوقت نباید نوع برخورد به گونه ای باشد که مخالفت را از جانب خودش بگوید باید بگذارد بحث به سمتی پیش رود که جواب های مخالف داده شود کنترل و هدایت نامرئی باید وجود داشته باشد . 5- تمایز دیگر در ساختار آنهاست ، در تاک شو می توانیم از نمایش استفاده کنیم و نمایش در اینجا با دو نقش می تواند ظاهرشود :( 1- نقش معرف بحث و 2- جمعبندی و نتیجه گیری ) ولی در میزگرد نمی توانیم از نمایش استفاده کنیم . 6- در تاک شو و میزگرد از وظایف مجری خلاصه کردن بحث هاست باید جمع بندی کوتاه کند ، مجری باید در مورد موضوع اطلاع داشته باشد و هر جمله ای که مطرح می شود جمع بندی کند و فرصت را به دیگری بدهد تا هر کس که به برنامه گوش می دهد بداند چه خبر است و مردم برای نتیجه گیری آزادند 10- جینگلز : ( جینگلز یعنی سر و صدا کردن ) مدت این ها از 25-5 ثانیه است و قطعات کوتاهی هستند که در فضاهای خالی پخش می شود و معمولا قبل از بسته های خبری یا نمایش پخش می شود . ترکیبی از موسیقی و آواز است . الان ایستگاه هایی هستند که فقط جینگلز پخش می کنند . جینگلز به سه منظور پخش می شود : 1- برای ایجاد تنوع 2- راجع به برنامه بعدی ، چیزی می گوید 3- معرف است / تنوع دارد ولی نه مثل پیام بازرگانی خیلی از فیچر ها با جینگلز شروع می شود . ساختار مستقل دارد ولی در دل برنامه جای می گیرد .
3نوع جینگلز وجود دارد : 1- خیلی شاد 2- ملایم 3- آهسته شعر جینگلز حتما شوخ و فانتزی است یکی از کاربرد های جینگلز معرفی شبکه است و شعر ، حالت کرال دارد ، برای اولین بار در 1920 برای تبلیغ آرد ساخته شد . آواز + موسیقی = جینگلز ( شوخ و تا 20ثانیه ) آواز + موسیقی + کلام =دونت ( جدی و تا 20 ثانیه )
11- دونت : طنز و یکی از قطعات ضربی رادیویی است ، آواز + موسیقی + کلام =دونت ( جدی و تا 20 ثانیه ) حتما شعر دارد و خوانده می شود .
12- دراپ این یا مطلع برای فاصله بکار می رود افکت دارد : موسیقی + کلام + آواز قبل از شروع برنامه استفاده می شود . هم جدی و هم طنز می تواند باشد می تواند مشخصات شبکه را هم داشته باشد در اینجا الزام شعر وجود ندارد . ( من ... هستم رادیو تهران شبکه من است ) 13- گزارش : بیان رویدادی بدون دخل و تصرف خارج از زمان و مکان استودیو گزارش است ، محور گزارش رویداد است . نوع دیگری از گزارش ، گزارش با آمبیانس است . در گزارش ما انتظار نداریم که ارتباط انسانی شکل بگیرد مهمترین چیزی که گزارشگر در رادیو باید به آن توجه کند ادبیات ، ظاهر و بیان است . 14- مصاحبه : در مصاحبه محور اصلی سوال است . در مصاحبه ابتدا باید ارتباط انسانی شکل بگیرد . مصاحبه باید مثل گفتگوهای عادی باشد . ما با چند هدف مصاحبه را انجام می دهیم 1- گرد آوری اطلاعات 2- بیانگر عقیده یا تشریح کننده 3- پاسخگویی 4- عاطفی یا احساسی در مصاحبه باید مثل گفتگو های عادی سوال مطرح شود و انتظار پاسخ داریم در مصاحبه ارتباط انسانی شکل می گیرد و ادامه می یابد و اگر این حس و ارتباط و تبادل احساسی ایجاد نشود ارتباط قطع می شود ، در مصاحبه مهم است که سراغ چه کسانی برویم و از چه کسی چه سوالی بپرسیم ، خود مصاحبه گر هم مهم است . باید توجه شود که سوال در مصاحبه بسیار مهم است و اگر سوال اشتباه طرح شود جواب هم اشتباه خواهد بود انواع و اقسام سوالات برای مصاحبه : 1- سوال هایی که جواب بله یا خیر دارند ( برای مصاحبه اصلا مناسب نیستند) چون بعد از این سوال ها ، باید سوال را دوباره شرح دهید . 2- سوال های باز : از کلمه های استفهام برای سوال استفاده می کند ، که اینها سوال های خوبی هستند . 3- سوال مضاعف : سوال های دست و پا گیر هستند یعنی در یک پرسش 2 سوال مستتر است با این سوال ها شما به جواب نمی رسید 4- سوال های توصیفی – تشریحی که بعد از سوال های بله خیر پرسیده می شود . و باید مقداری از اطلاعات را خودمان مطرح کنیم
15- انواع برنامه های تلفنی : 1- ابراز گرایانه : چنین مخاطبانی فقط زنگ می زنند که بگویند من هستم ( که فقط صدای آنها پخش شود ) 2- اقرار گرایانه : این افراد زنگ می زنند و درد دل می کنند مثل برنامه های پزشکی . این تلفن ها طولانی و صمیمانه تر هستند 3- بیان گرایانه : کسانی که زنگ می زنند و در مورد برنامه اظهار نظر می کنند . با این تلفن ها شنونده ابعاد دیگری از موضوع را به می گوید ما باید بتوانیم حس مخاطب را تشخیص دهیم
16- وکس پاپ : یک نوع مصاحبه است که در آن فقط یک سوال طرح میشود: ویژگی های سوال : 1- سوال ساده و شفاف باشد 2- خیلی کوتاه باشد 3- راجع به موضوعاتی طرح شود که شما مطمئن هستید در مورد آن نظرات مختلفی وجود دارد و چالشی است . سوال در زمانهای مختلف ، در مکان های مختلف و از افراد مختلف پرسیده می شود و جواب سوال را ضبط می کنیم سپس صدای مصاحبه کننده و سوال را در می آوریم و نظرهای مردم را پشت سر هم پخش می کنیم . این برنامه به صورت مستقل پخش نمی شود بلکه درون میزگرد یا تاک شو یا فیچر پخش می شود مدت آن 30/1 تا00/1 دقیقه است و در چیدن صداها باید به این عوامل توجه کرد : 1- جنس صدا : زن و مرد 2- نظرها : مثبت – منفی – خنثی – انتقادی 3- نوع صدا : پیر – جوان – زیر – بم 4- مدت پخش همه اینها نباید هم اندازه باشد افرادی که مصاحبه می شوند افراد گمنامی هستند که فقط نظرهای آنها مهم است . آخرین قطعه وکس پاپ بسیار مهم است و باید خیلی دقیق انتخاب شود و عقیده ای محکم و مستدل را بیان کند .
وکس پاپ هزینه بر است و در کارهای روتین جایی ندارد ، کوتاه است و در کمترین زمان پیام منتقل می شود ، از قالب های مختلف می توان در آن استفاده کرد مثل کارشناسی ، گزارش ، گفتگو و نمایش . مدت برنامه کوتاه و زیر یک دقیقه است ، کوتاه مفید و مختصر است و ریتم خوبی دارد با این ساختار می توانیم PSA بسازیم که ( public service announcement ) است و پیام های خدمات عمومی به مردم بدهیم ( در مورد بهداشت ، مشکلات زندگی و آسیب ها برنامه سازی کنیم ) اینها می تواند قالبی روایتی 2 دقیقه ای داشته باشد که باید حرف زد و وقتی چندین بار پخش شود در ذهن مخاطب باقی می ماند . ( کلی گویی در برنامه ها اشتباه است باید موضوعات را ریز کنیم و در مورد آنها برنامه بسازیم ) 17-انواع مختلف قالب برنامه سازی 1- زنده : مانند پوشش مراسم های مختلف مانند جشنواره ، فستیوال و ... که توضیح و تفسیر ندارد . 2- تدوین : مجری ندارد ولی با کلام های متفاوت می توان با توجه به سناریو آنها را کنار هم چید و چیزی را گفت . ( بی بی سی 4 ) از این قالب در برنامه سازی های خود استفاده می کند و می توانیم فقط از افکت یا کلام یا موسیقی استفاده کنیم . این برنامه سناریو دارد و ریتم را سناریو تعیین می کند . 3- مصاحبه : در مصاحبه سوال محور است 4- موسیقی : مثل قالب برنامه هایی مانند گلها ، گلهای رنگارنگ که در آنها موسیقی تولید می شود . 5- میزگرد : در میز گرد استدلال سوال مهم است و یک طرف این ماجرا باید مردم باشند و استدلال قویتر باید مشهود باشد 6- گزارش : در گزارش محور رویداد و توصیف رویداد است 7- نمایش : که برنامه های الف رادیو که نمایش 30 دقیقه ای هستند از این گروه هستند 8- مسابقه : رقابت و کشمکش و در گیری در اینجا اهمیت دارد 9- گفتار ( فیچر ، مینی فیچر ، بیل بورد و مستند از انواع برنامه سازی بر اساس گفتار است ) ساختار شبکه های رادیویی : 1- فقط موسیقی 2- فقط خبر ( محلی ) 3- خبر - اطلاعات 4- خبر – موسیقی 5- ترافیک – آب و هوا 6- گفتار – موسیقی 7- گفتار ( نمایش – گزارش ) در بخش گفتار ، بیشتر برنامه ها به شکل مجله ساخته می شود و در مجله بخش خبر بیشتر است ساختار ایستگاه رادیویی می تواند به صورت زیر هم باشد : گفتار ، موسیقی ، آب و هوا ، خبر انواع ساختار های رادیوی گفتاری می تواند به شکل زیر باشد : 1- گفتار موسیقی 2- گفتار 3- گفتار ، موسیقی ، آگهی راحت ترین تقسیم بندی همان خبر ، موسیقی ، ترافیک و آب و هوا است . با سپاس از استاد خوبم اقای یوسفی
+ نوشته شده در سه شنبه چهاردهم آذر ۱۳۹۱ساعت 10:17 توسط یک برنامه ساز
|
|
درباره وبلاگ  رادیو چیزی نیست که لب طاقچه عادت از یاد من و تو برود.
در این فضا بیشتر می خواهم شنونده باشم تا گوینده. می خواهم بیشتر بخوانم تا بدانم. نمی خواهم دیکته گویم، چرا که می ترسم به قول شادروان جلال آل احمد از دیکته به دیکتاتوری رسم. می خواهم بیشتر از رادیو بدانم ... تنها صداست که می ماند!
|
